Wspólnotowy znak towarowy został utworzony mocą rozporządzenia Rady Unii Europejskiej z 20 grudnia 1993 roku. Dokument ten wszedł w życie trzy miesiące później. Jednak przyjmowanie przez Europejski Urząd Patentowy wniosków o rejestrację znaku towarowego i wzoru przemysłowego skutecznego (obowiązującego na terytorium całej Unii Europejskiej) ruszyło dopiero 1 stycznia 1996 roku. Natomiast za faktyczny początek funkcjonowania systemu uznaje się 1 kwietnia 1996 r.
Główna idea wspólnotowego znaku towarowego została wyrażona w art. 1 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia. Przepis ten ustanawia zasadę jednolitości wspólnotowego znaku towarowego. W praktyce zasada ta oznacza jednolitość uregulowań tyczących się patentów i wzorów przemysłowych rejestrowanych w państwach członkowskich.
Zasada jednolitości wyraża się w: jednolitej procedurze rejestracyjnej (w imieniu wynalazcy czy podmiotu inicjującego bieg sprawy występuje biuro patentów i znaków towarowych); ochronie wspólnotowego znaku towarowego na całym terytorium Wspólnoty i skutkach, jakie wywołuje wspólnotowy znak towarowy w krajach członkowskich.
Na mocy Konwencji o udzielaniu patentów europejskich z 1973 roku patent wspólnotowy przyznawany jest przez Europejski Urząd Patentowy. Dokument ten pod względem wywoływanych skutków i ochrony równy jest krajowym patentom wszystkich państw członkowskich.